Köklenme

Galeri 77 yeni mekânının kapılarını açarken, tarihinin de yeni bir bölümüne adım atıyor. Açılış sergisi Köklenme, galerinin temsil ettiği 38 sanatçının güncel yapıtları üzerinden bu tarihe bakarken, aynı zamanda yeni mekânla başlayan döneme odaklanıyor.

Her sanatçıdan bir yapıt seçilerek, sanatçıların galeriyle kurdukları ilişkinin başlangıç tarihine göre kronolojik biçimde yerleştirilen sergi, geçmiş ile bugünü birbirine bağlayan görsel bir zaman çizgisi oluşturuyor. Ancak bu zaman çizgisi yalnızca geriye dönük bir bakış sunmuyor; aynı zamanda yeni başlangıçlara işaret ediyor ve galerinin kesintisiz dönüşümünü görünür kılıyor. Ziyaretçiler sergi boyunca ilerlerken Galeri 77’nin tarihine tanıklık ediyor; aynı zamanda bu tarihin, galerinin yeni mekânında gelecekte kurulacak sanatsal diyaloglara nasıl zemin hazırladığını da deneyimliyor.

Galeri 77’nin yeni sergi mekânına giren ziyaretçileri, ilk olarak galeriye ruhunu veren kişilerin, yani sanatçıların yüzleri karşılıyor. Giriş boyunca yer alan portreler, galerinin kimliğini biçimlendiren yaratıcı zihinleri izleyiciyle tanıştırırken, serginin merkezinde yapıtların yanı sıra onları üreten sanatçıların da bulunduğunu daha ilk anda ortaya koyuyor.

Buradan itibaren sergi, en üst kattan başlayıp zemin kata kadar devam eden kronolojik bir düzende açılıyor. Her yapıt, sanatçısının Galeri 77’ye ilk kez katıldığı ana işaret ediyor. Böylece sergi yalnızca galerinin gelişimini değil, galeri ile sanatçıları arasında zaman içinde kurulan ilişkilerin özgün hikâyelerini de izliyor. Geçmiş, bugün ve gelecek; yaşayan ve sürekli dönüşen bir anlatının parçaları olarak birbirine bağlanıyor.

Sergi boyunca yapıtlar, onları hem birbirlerine hem de yapının mimarisine bağlayan kökü andıran bir strüktür aracılığıyla ilişkilendiriliyor. Bu nedenle ahşap çizgiler, sergi tasarımının yalnızca estetik ya da biçimsel bir unsuru olmanın ötesine geçiyor. Kavramsal olarak sanatçılar ile galeri arasındaki ilişkileri vurgularken, aynı zamanda ziyaretçiyi sergi boyunca yönlendiren bir düşünce çizgisi ve görsel bir izlek oluşturuyor.

Bu çizgi nötr bir grafik unsur gibi davranmıyor. Büyüyor, yön değiştiriyor, yükseliyor, alçalıyor, dallanıyor; yapıtların arkasından ve çevresinden geçiyor, kimi zaman neredeyse onların çerçevesine dönüşüyor. Bir diyagram gibi işlemek yerine, aynı anda hem mimari hem de organik olan canlı bir sistemi çağrıştırıyor.

Köklenme’de kök salma fikri durağan bir durum olarak değil, dinamik ve hatta entropik bir süreç olarak ele alınıyor. Kökler kendi yollarını arar; engellerle karşılaşır, yön değiştirir, dallanır ve büyümeyi sürdürebilmek için kimi zaman aşılmaz görünen yapıların içinden geçer. Bu anlamda kök, aynı anda hem bir arşiv hem de büyümenin koşuludur: gelişmiş olanı korurken gelecekteki gelişimin de mümkün olmasını sağlar.

Dolayısıyla Köklenme, geçmiş kadar gelecekle de ilişki kurar. Sergi, sanatçılar arasında dolaşıma giren fikirlerin, yaklaşımların ve vizyonların mevcut sınırların ötesine geçerek yeni karşılaşmalara alan açabileceğini öne sürer.

Sergi bodrum katta sona eriyor. Burada sanatçıların video görüntülerini, seslerinden parçalanmış yankılarla bir araya getiren bir yerleştirme, izleyiciyi kuşatan görsel-işitsel bir ortam yaratıyor. Bireysel sesler birbirinin üzerine biniyor; sözcükler ve fikirler mekân boyunca dolaşıyor ve üretken bir kakofoni ortaya çıkıyor. Bir arada olmanın heyecanının katılımcılar arasında kendine özgü bir enerji yarattığı bu son bölüm, bizi serginin kökünde yer alan ve galerinin temelini oluşturan unsurlara yeniden götürüyor: sanatçılara, onların yapıtlarına, vizyonlarına ve zorlayıcı, kişisel, kimi zaman da mahrem fikirlerini bizimle paylaşma cesaretlerine.

Bu nedenle Köklenme, bir grup sergisinden çok daha fazlasıdır. Bir galeri ile sanatçıları arasındaki ilişkiye dair bir önerme sunarken, galeri yönetiminin sanatsal üretimin idaresi ve sunumunun çok ötesine uzandığını da vurgular. Sanat dünyasının görünür yüzeyinin altında ilişkilerden, ortak geçmişlerden, yakınlıklardan ve karşılaşmalardan oluşan karmaşık bir ağ bulunur. Bu ağın büyük bölümü görünmezdir; zaman içinde kurulan bağlantılar, karşılaşmalar ve referanslarla gelişir.

Sergi, ziyaretçilerini bu çizgileri izlemeye, yüzeyin altına bakmaya ve belki de biraz daha derine inmeye davet ediyor; böylece çağdaş sanatın hem üretimine hem de dolayımlanmasına ilişkin yeni bakış açıları açmayı amaçlıyor.