Tigran Sahakyan

Biyografi:
1975 Erivan, Ermenistan’da doğdu
1988-1992 Erivan Güneybatı bölgesi Devlet Sanat Okulu
1992-1994 P. Terlemezyan Erivan Güzel Sanatlar Devlet Üniversitesi, Seramik Bölümü
1994-2000 Erivan Güzel Sanatlar Devlet Akademisi, Grafik Bölümü

İş Tecrübeleri:
1995-1997 Mkhitar Sebastaci Eğitim Kompleksi’nde güzel sanatlar öğretmenliği
2003-2004 Artur Khalatyan Üniversitesi’nde çizim ve resim öğretmenliği
2004-2008 Erivan Güzel Sanatlar Devlet Akademisi, Tasarım Bölümü’nde çizim, resim ve grafik sanatı öğretmenliği
2008’den itibaren Erivan Güzel Sanatlar Devlet Akademisi, Grafik ve Görüntüleme Bölümü’nde oyma baskı öğretmenliği

Üyelikler:
1997-2004 Realist Sanatçılar Cemiyeti üyesi
2002’den itibaren Ermenistan Sanatçılar Birliği üyesi

Ödüller:
1998 Diploma (Spitak depreminim 10. Yıldönümünde depremden zarar görenlere adanmış sergi), Ermenistan Sanatçılar Birliği

Kişisel Sergiler:
2012 Creative-Action (Yaratıcı-Aksiyon), Erivan Modern Sanat Müzesi, Ermenistan

Grup Sergileri:
2015 Barış, “Crossing Borders (Sınırları Geçmek)” Uluslararası Sanat Festivali’nde Atölye Sergisi, Bayreuth, Almanya
2015 Stolen Childhood (Çalınmış Çocukluk), Ermeni Soykırımı’nın 100. Yıldönümü dolayısıyla Ermeni asıllı çağdaş sanatçılar sergisi, Granada, İspanya
2015 Fransa’nın Bordeaux şehrine Association Culturelle Arménienne de Bordeaux Aquitaine (ACABA), Association du Lien Interculturel Familial et Social (ALIFS) ve Réseau Aquitain sur l’Histoire et la Mémoire de l’Immigration dernekleri tarafından misafir sanatçı olarak davet edildi.
“Bons Baisers d’Arménie” Uluslararası Sanat Festivali’nde resim performansı, Musée d’Aquitaine, Bordeaux, Fransa
2014 Striding Imprints (Sınırları Aşan İzler): Tigran Sahakyan, Arman Vahanyan ve Tigran Kirakosyan Tallinn’de, Birleşmiş Milletler Ofisi, Erivan, Ermenistan
2014 Time and Space (Zaman ve Uzay), “Crossing Borders (Sınırları Geçmek)”Uluslararası Sanat Festivali’nde Atölye Sergisi, Ermeni Çağdaş Deneysel Sanat Merkezi (Armenian Center for Contemporary Experimental Art (ACCEA))
2014 Intercultural and Interdisciplinary Improvisation on a Text by Armin T. Wegner and Sören Kierkegaard (Armin T. Wegner ve Sören Kierkegaard’dan Bir Metin üzerinde Kültürlerarası ve Disiplinlerarası Doğaçlama), Almanya’nın Herford, Lübeck ve Hamburg kentlerinde Kültürlerarası Proje
2014 Striding Imprints (Sınırları Aşan İzler): Tigran Sahakyan, Arman Vahanyan ve Tigran Kirakosyan Tallinn’de, Ulusal Kütüphane, Tallinn, Estonya
2013 Climate Change (İklim Değişikliği), “Crossing Borders (Sınırları Geçmek)” Uluslararası Sanat Festivali’nde Atölye Sergisi, Künstlerforum Bonn, Almanya
2013 In Search of the Lost Paradise (Kayıp Cennetin Peşinde), 1. Uluslararası Baskı Resim Sergisi, Granada, İspanya
2013 Armenian-Estonian Cultural Mission (Ermeni-Estonyalı Kültür Misyonu), Estonya Sanatçılar Birliği, Tallinn, Estonia
2013 Abstract Art Group Exhibition (Soyut Sanat Karma Sergisi), Dar al Funoon Gallery, Kuveyt
2012 Virtual Museum’s Night (Sanal Müze’nin Gecesi), Proje, Visual Gap Gallery, Erivan, Ermenistan
2012 When Sandy was gone (Sandy Gittiğinde), Proje, Visual Gap Gallery, Erivan, Ermenistan
2012 5. Çin Uluslararası Sanat Bienali, Pekin, Çin
2012 Armenian and Japanese Contemporary Art (Ermeni ve Japon Çağdaş Sanatı), Yokohama Yaratıcı Şehir Merkezi, Yokohama, Japonya
2011 Old Yerevan (Eski Erivan), Grafik Sanat Sergisi, Bureaucrat Kitapevi, Erivan, Ermenistan
2009 Alanika 2009, 3. Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu Sergisi, Vladikavkaz, Kuzey Osetya-Alanya Cumhuriyeti, Rusya
2009 Transitional Hypothesis (Geçici Hipotez), Ermeni-Japon Sanat Sergisi, NPAK – Çağdaş Deneysel Sanat Merkezi, Erivan, Ermenistan
2009 Art and the Printing Press 2009 (Sanat ve Baskı Matbuatı 2009), 6. Uluslararası Küçük Format Gravürleri Sergisi, Cremona, İtalya
2008 Retrospective Excavations (Retrospektif Kazılar), Erivan Modern Sanat Müzesi, Ermenistan
2007 Estamp 2007, Ermeni ve Belaruslu Grafik Sanatı Sergisi, Ulusal Galeri, Erivan, Ermenistan
2006 Infinity (Sonsuzluk), Belaruslu ve Ermeni Grafik Sanatı Sergisi, Çağdaş Sanat Müzesi, Minsk, Belarus
2006 7th Triennale Mondiale D’Estampes Petit Format (7. Dünya Küçük Format Oyma Baskı Trienali), Chamalières, Fransa
2005 Ermeni Soykırımı’nın 90. Yıldönümü anısına sergi, Chamber Music Hall after Komitas, Erivan, Ermenistan
2005 Ermeni Soykırımı’nın 90. Yıldönümü anısına sergi, Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
2004 Dialogue in Deram (Deram’da Diyalog), 6. Uluslararası Çağdaş Sanat Festivali, NPAK – Çağdaş Deneysel Sanat Merkezi, Erivan, Ermenistan
2004 Graphics & Sculpture 2004 (Grafik & Heykel 2004), Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
2003 Armenian Graphics 2003 (Ermeni Grafikleri 2003), Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
2003 Contemporary Art of Young Armenian Artists (Genç Ermeni Sanatçılardan Çağdaş Sanat), Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
2003 Hidden Gallery (Gizli Galeri), Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
2002 Exhibition of Four (Dörtlü Sergi), “ArtBridge” Sanat Cafe, Erivan, Ermenistan
2000 Seyyar Ermeni Sanatı Sergisi, Brüksel / Antwerp / Lüksemburg
2000 Painting, Graphic & Sculpture (Resim, Grafik ve Heykel), Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
1998 Spitak depreminin 10. Yıldönümünde depremden zarar görenlerin anısına sergi, Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
1998 Realist Sanatçılar Birliği’nin ikinci sergisi, Ermenistan Ulusal Galerisi, Erivan, Ermenistan
1997 Realist Sanatçılar Birliği’nin ilk sergisi, Ermenistan Ulusal Galerisi, Erivan, Ermenistan
1997 Genç Sanatçıların Güz Sergisi, Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
1996 Genç Sanatçıların Bahar Sergisi, Ermenistan Sanatçılar Birliği, Erivan, Ermenistan
1995 Genç Sanatçıların Bahar Sergisi, Hovhannes Tumanyan Evi Müzesi, Erivan, Ermenistan

Kitaplar ve Yayınlar:
01.2008 - “Genç Ermeni Oyma Baskı Sanatçıları 2007”, “Nartsis” edebiyat-sanat kültürel dergisi, Anatoli Hovhannisyan tarafından
24.10.2008 - “Oyma Baskı – Eski ve Yeni Sözcük, “Yeter” haftalık gazetesi – kültürel yaşam, Anush Nersisyan tarafından
18.05.2008 - “Oyma Baskı 2007”, “Afisha” Ekspozisyonlar, Kara Amirkhanyan tarafından
12.12.2007 - “Oyma Baskı 07, Ermenistan, Ekpozisyon”, “Yerevan” dergisi
22.11.2007 - “Promising Acquaintance (Ümit Vadeden Tanışıklık)”, “Efir” haftalık gazetesi, Henrikh Ayvazyan tarafından
27.10.2007 - “Beneath the Stars: Temptation Towards the Gravure (Yıldızların Altında: Gravürün Cezbediciliği)” “GOLOS ARMEII” sosyo-politik gazete, Zara Ter-Hakobyan tarafından

Tigran Sahakyan’ın eserleri dünyanın çeşitli ülkelerinde özel ve kamu müzelerinde görülebilir. Bu ülkelerden bazıları şöyledir: Ermenistan, Rusya, Çin, Japonya, Fransa, Almanya, İspanya, Slovenya, Kanada, Kuveyt, ABD.


Yorum (İnceleme):
      TIGRAN SAHAKYAN: KRE-AKSİYON
      Tigran Sahakyan’ın sanatının son yıllarındaki değişimler, Kre-Aksiyon projesi incelemesinin ana fikrini oluşturur. Sanatçı, olgunlaşırken izledikleri yolları savaş, siyasi sistem değişiklikleri, ekonomik ve psiko-ahlak çalkantılarla dolu bir atmosferden geçen sanatçı nesilleriyle yansıtmaktadır.
      Bu şartlar altında, sanatçıların öznel “Benliği” bu yolu yumuşatmak zorunda kalır; bunu da “eski” sanatçı tipinin sanat dünyasını adım adım terk etme arayışına şahit olarak yapar. Sanatçıyı ve eser yaratıcısını bekleyen olasılıklar muğlâktır. Bu bağımsız halin benimsediği sınır koyulmamış ve sıkı bir kendini izole etme durumunun, bu sürece bir eşdeğer yarattığını söyleyebiliriz – seyirciden izole bir sanatçı türü.
      Tigran Sahakyan izleyiciyi kazanmak için acelesi olmayan sanatçılardan. Aksine, sanatı günümüz izleyicisine sırt çevirmiş gibi duruyor. Sanatçının tavrı olarak nitelenebilecek bu olgu yeni oluşmuş bir şey değil. Geçmişte de sayısız emsalleri var. Yine de, tüm nüansları ve sebepleriyle, Ermenistan bağlamında bir yaşam tarzı olarak günden güne daha çok kemikleşmekte. Çağdaş sanatın hayatta uygulanış olarak herhangi bir yer edinmesini şiddetle engelleyen yerel siyasi inisiyatif, sanatçının varlığının sadece itibari bir hal almasını sağladı. Sanatçı, artık sanatın burjuvazi tarafından kişisel mutluluğu tasdik eden bir nitelik olarak görüldüğü; mütevazı vatandaş tarafından ise kişisel bir çöküş ya da siyasi bir başkaldırının dışavurumu olarak görüldüğü aşırı politize bir dünyada yaşamaktadır.
      Tigran Sahakyan’ın sanatında yukarıda zikredilen, izleyiciye yönelik atıflara yer yok. Sanatının alfabesi, ilk bakışta kolayca anlaşılabilecek sembollerden oluşmuyor ve sarih bir anlama ulaşmıyor. Sanatı, birden çok anlama sahip ve dolaylı.
      Eğer sergideki işlerinin çoğunda var olan temel ikonografik prensibi “soyut” olarak nitelendirme cüretinde bulunursak, ressamın objektif bir üsluptan vazgeçişinin ilk emsalini izlemek oldukça ilginç olacak. “Red Rooster (Kırmızı Horoz)”, gözle görünür bir özgüllüğü tasvir eden fırça darbelerinin yavaş yavaş otonomi kazandığı o yeni evrenin başlangıcını işaret eder. Tuvalin yüzeyinde vuku bulan olaylar başka bir süreç kazanır. Derinlerden gelen bir patlama, farklı bir Kre-Aksiyon’un önünü açar.
      Resim yüzeyi, obje ya da mekân üzerine gerçekleşen bir konuşmadan; imgenin son halinin bu süreç sonunda yoğunlaştığı benzersiz bir alana dönüşür.
      Geleneksel / klasik “boya” ve “fırça” tedavülden kalkıyor. Materyal değişime uğruyor; metal, kumaş ve harç işin içine giriyor. Elle dikkatli müdahaleler eserin tüm içeriğini değiştiriyor. Kullanılan materyaller kendilerinin eski işlenmemiş materyal hallerine vurgu yapıyor. Bu süreç yavaş yavaş hem yüzeye hem de resmin dışı ve içeriğinin yapısına yayılıyor.
      Eserler, dominant bileşenin resmin merkezini doldurduğu hedef-imgeler gibi gözükür. Renk skalası zengin ve keskin tonlardan monokroma kadar çeşitlilik gösterir. Metinler Latin alfabesinde ve bu da onların biraz da olsa fikirden çok görseller olarak algılanmasını sağlar.
      Biçimsel ve resimsel dönüşümleri sayesinde, Tigran Sahakyan’ın sanatı tanınabilir bir özellik kazandı. Bu renk ve form yapıları, basit formüllerin kısıtlamalarına tabi olmayan açık bir estetik bakış açısı meydana getirmektedir.
      Bu günlerde, her modern sanatçı kendi yarattığı mitin bir kahramanı ve taşıyıcısı olma rolünü üstlenmekte. Bu modern epiği “gerçeklik” teminatıyla ihsan etmek ve sürülen hayatın Kre-Aksiyonunda merkezi karakter olmak mümkün.
      Tigran Sahakyan’ın sanatının taslağı, dışarı sızdırdığı canlılığın da teyit edebileceği gibi yavaş yavaş şekil almaktadır.

Ara Haytayan, 27.02.2012